Ófær Reykjanesbraut

Í tilefni af því að Reykjanesbrautin var ófær í morgunn datt mér í hug gömul saga.

Það var á gamlársdag "82 að börnin voru á Ísafirði og ég ákvað að eyða áramótunum hjá mömmu sem býr og bjó í Keflavík. Sökum skafrennings og slæmrar færðar fékk mamma mig til að taka rútuna (hún hafði ekki sömu ofurtrú á mér og SBK). Sagði að síðasta rúta færi 15.30.

Þegar ég mæti á BSÍ um kl 15.20 kemur í ljós að síðasta rúta fór 13.30. Svo ég náttla legg á brautina á minni gömlu góðu ljósrauðu WW.bjöllu.

Í Engidalnum (á gatnamótum Garðabæjar, Hafnarfjarðar og Álftaness) fauk rúðuþurrkan út í veður og vind, - slíkur og þvílíkur var krafturinn í kára. Sem breytti svo sem ekki miklu, því það sá hvort eð var ekki út úr augum. En við þekktum brautina - ég og bjallan - og héldum því ótrauð áfram.

Það fyrsta sem ég heyrði þegar ég kveikti á útvarpinu (ójú, bjallan var svo vel búin) var að Reykjanesbrautin væri kolófær. En mér datt auðvitað ekki í hug að reyna að snúa við, því einhver ósýnilegur bíll gæti komið úr hinni áttinni og keyrt mig niður. Bað þess bara að mamma væri ekki með kveikt á útvarpinu, því tilkynningin kom aftur og aftur og fólki var mjög ákveðið ráðið frá því að leggja á kolófæra brautina.

Þó þekkingin á brautinni sé þokkaleg, er óráðlegt að keyra hana algjörlega blindandi. Því stökk ég af og til út úr bílnum, hélt dauðahaldi í hann með annarri hendi meðan ég þurrkaði af rúðunni með hinni og reyndi að átta mig á hvort ég væri ekki örugglega á veginum og jafnvel á réttum vegarhelmingi. Stökk inn aftur og keyrði hratt á meðan ég vissi nokkurn vegin hvernig leiðin lá.

Ég var auðvitað dauðhrædd um að einhver keyrði mig niður á þessum úthoppum mínum, því það var ekki möguleiki að eygja mig og bjölluna í þessum staurblindandi skafrenningi. En það vildi mér til lífs að ég var EINI bíllinn á brautinni.

Ég var 2 klst á leiðinni til mömmu (er oftast 35 mín). Mamma var ekkert hissa að sjá mig. Henni hafði ekki hugkvæmst að kveikja á útvarpinu, hún hélt bara að rútan væri svona lengi á leiðinni.

Miðstöðin í bjöllunni var með 2 stillingar; kalt og ískalt. Einungis síðarnefnda stillingin virkaði þennan dag. Ég fór beint í heita og LANGA sturtu hjá mömmu en náði EKKI úr mér hrollinum. Eftir hátíðarkvöldverðinn fór ég undir 2 sængur og 2 teppi fram að skaupi. Fór þá í tvær þykkar peysur af pabba utan yfir sparifötin og vafði 2 teppum um neðri hlutann. Skalf samt fram á nýja árið.

Þreyjum þorrann og þraukum gott fólk.  

Annáll ársins - ekki fyrir töffara

Stundum er tekið fram að ákveðnar bíómyndir séu ekki fyrir viðkvæma. - Þessi pistill er hins vegar ekki fyrir þá sem nenna ekki að lesa eitthvert kellingavæl.

Árið hófst með þeim ósköpum að ég grét út í eitt allan janúarmánuð, - eða svo gott sem. Ég hef oft átt vanda til skammdegisþunglyndis í janúar - og þessi janúar stóð algjörlega undir nafni að því leyti. Og það sem meira var; heimasætan lagði upp í rúmlega 4ra mánaða heimsreisu til Suður-Ameríku og Asíu 14.janúar, - og ég átti afskaplega erfitt með að beina sjónum mínum frá þeim hugsanlega möguleika að ég væri að kveðja hana í síðasta sinn. Reyndi ítrekað að segja við sjálfa mig að slys, nauðganir og jafnvel morð ættu sér líka stað á Íslandi, en þá æpti alltaf á mig fullvissan um það að t.d mansöl væru töluvert algengari í fjarlægum löndum, - og fallega ljóshærða tvítuga stúlkan mín væri mikil freisting fyrir alla slíka glæpamenn. Svo var líka óþægilegt að hugsa til þess að ef eitthvað kæmi fyrir, þá gæti ég ekki stokkið til og bjargað henni.

Það eina sem ég gat gert var að leggjast á bæn. Hóf bænagjörðina strax og þær byrjuðu að plana ferðina (fóru 3 vinkonur saman). Varð svo yfirmáta hneyksluð þegar þær voru búnar að bóka stóru leggina - og í ljós kom að legginn frá S-Ameríku (Perú) til Asíu ætluðu þær að taka á 4 dögum yfir Atlandshafið en ekki Kyrrahafið. Hvað kom svo á daginn? Meðan þær flugu yfir Atlandshafið varð stóri mannskæði jarðskjálftinn í Japan. Ef þær hefðu farið yfir Kyrrahafið eins og mér fannst liggja beinna við, þá hefðu þær verið nýlentar á austurströnd Japan þegar skjálftinn og flóðbylgjan riðu yfir - og væru líklega ekki til frásagnar í dag. En stúlkan kom heil heim (enda er ég alltaf bænheyrð).

Þá að næsta kellingavæli: Um miðjan júní lét minn eigin líkami mig vita af því að ég væri oðin of gömul til að ofbjóða honum með sama álagi og þegar ég var ung. Hann hafði reynt að benda mér vinsamlega á það, en fannst ég ekki taka það nógu alvarlega, svo hann skellti á mig hressilegri hásinabólgu ofan á slitgigtina, svo ég neyddist til að ánafna heimasætunni leikfimikortinu. Fékk mér árskort í sundi í staðin og rifjaði upp gamla góða bringusundið (töffarinn ég hafði auðvitað bara synt skriðsund fram að því).

Ég byrjaði í kór. Ég sem er með próf í kórstjórn (síðan "86) hafði fram að þessu aldrei haft áhuga á að syngja í kór. Hafði bara sungið í skólakórnum sem var hluti af náminu í tónmenntakennaradeildinni, þ.e. skylda. Eina undantekningin voru 3 helgarnámskeið hjá Óskari Einarssyni gospelstuðbolta (reyndar söng ég líka smá með gospelsönghóp suður með sjó í fyrra). Svo kom að því að ég átti þess kost að syngja með gospelkór sem téður Óskar stjórnar við Lindakirkju. Eini kórstjórinn sem ég hef getað hugsað mér að syngja með. Og þetta er ÆÐI. Þvílík gleði og gaman. Við erum líka ógessssla góð (hraðsuðan á þessum pistli er einmitt af því ég þarf að fara að drífa mig þangað - messa kl 5 - mæting hálf 5).

Ég endurnýjaði kynnin við Fljótavíkina, hvar ég eyddi löngum og góðum stundum á árunum "72-"83, en hafði ekki komið þangað síðan. Var reyndar alveg afspyrnu óheppin með veður (lárétt slydda allan tíman), en lét það ekki eyðileggja fyrir mér.

Ýmislegt fleira markvert átti sér stað, - en það sem upp úr stendur er eins og árin á undan - þakklæti fyrir ánægjulegar samverustundir með öllum þessum frábæru einstaklingum í fjölskyldunni minni, - einum sér eða í smærri og stærri hópum. - Sem og þakklæti fyrir það hvað hversdagslífið mitt er unaðslegt í alla staði.

Vil aldrei strengja áramótaheit, - en ef ég gerði það, - þá mundi ég einfaldlega heita því að njóta lífsins - einn dag í einu.

Gleðilegt ár kæru vinir. Lifið heil.

Bölbænir (og betri bænir) á aðventu

Þegar ég var barn vann pabbi vaktavinnu í mörg ár. Fyrstu jólin fékk hann mjög hagstæða vaktatöflu fyrir jólin, þar sem hann var með börn á ákveðnum aldri. En svo kom að því að ekki var sanngjarnt gagnvart hinum að taka tillit til þess lengur - og þá fékk hann þá óhagstæðustu vaktatöflu sem hugsast gat: Vinna á aðfangadagskvöld og allar þær stundir sem við vildum helst hafa hann heima.

Og hvað gerir góða stelpan ég þá? Jú eftir smá sjálfsvorkunargremjukast lagðist ég á bæn: Bað Guð um að pabbi yrði veikur, svo hann kæmist ekki í vinnu um jólin.

Daginn eftir fékk pabbi - þessi hörkutöffari og hraustmenni sem aldrei varð misdægurt - svo rosalegt brjósklos í bakið, að hann gat engan vegin hreyft sig. Lifði næstu daga á sterkum verkjatöflum en gretti sig samt af kvölum þegar hann var studdur út í bíl og keyrður í sjúkraþjálfun og nudd.

Þið getið rétt ímyndað ykkur samviskubitið sem lítil "saklaus" stúlka fékk. Auðvitað var þetta allt mér að kenna, enda er ég alltaf bænheyrð.

Það var bara eitt að gera í stöðunni: Leggjast aftur á bæn.

Ég vissi að þeir áttu að vera 3 saman á vakt - og yfirleitt var það rólegt á aðfangadagskvöld að undir eðlilegum kringumstæðum hefðu þeir átt að geta skipst á að skreppa heim. En fyrst pabbi var veikur, voru öngvar líkur á að hinir 2 gætu skroppið heim. Ekki nóg með að ég bæri ábyrgð á þessum ægilegu kvölum pabba míns, - heldur var ég líka búin að eyðileggja aðfangadagskvöldið fyrir tveimur öðrum fjölskyldum.

Mér hafði verið tjáð að öngvar líkur væru á að pabba batnaði fyrir jól. En nú var samviskubitið svo stórt að ég bað Guð af öllu hjarta um að honum skánaði nógu mikið til þess að hann gæti skroppið í vinnuna á aðfangadagskvöld til að hinir mennirnir gætu skroppið heim.

Það gekk eftir. Og það sem ég - þessi mikla pabbastelpa - var hamingjusöm, á meðan pabbi - þessi mikli jólakall - var í vinnunni á aðfangadagskvöld.

Njótið lífsins gott fólk.

Sólbaðssaga

Fyrir nokkrum færslum síðan lofaði ég ykkur að koma með gamlar sögur. Nú er komið að því. Segjum að ástæðan sé sú að frú Laufey sé orðin svo settleg, pen og yfirveguð, að frásagnarverður flumbrugangur sé ekki lengur daglegt brauð. - Því þurfi að grípa til eldri sagna.

Mér datt í hug ein góð þegar ég sá á baksíðu mbl í dag mynd af gömlu góðu sólbaðsbekkjunum í Vesturbæjarlauginni. Þar undum við okkur löngum og góðum stundum eftir að við fluttum suður (á Ísafirði var/er bara innilaug). Á sólríkum dögum tókum við með okkur nesti svo við gætum verið lengi. Þess ber að geta að undirrituð var á þessum tíma tágrönn og með snöggan drengjakoll. Þau fáu aukakíló sem stundum komu fóru bara á magann, en ekki á mjaðmir, brjóst og læri, eins og hjá flestum ungum konum. Og að sjálfsögðu sólaði maður sig á skautbúningnum einum saman (geymdi upphlutinn hjá nestinu).

Einkasonurinn var nýlega 4ra ára þegar saga þessi gerðist og frumburðurinn 5 árum eldri. Þau vildu líka fá sólbaðsbekk, en ég vissi að þau yrðu mest í lauginni svo þau fengu einn bekk saman til að skiptast á með. Þið sem notuðuð þessa bekki munið væntanlega að þeir sem vildu hafa hærra undir höfðinu settu annan endann á bekknum upp í gluggakistu.

Þennan dag gerist það að þegar drengurinn kemur upp úr lauginni til að leggjast í sólbað, vill hann að ég taki bekkinn úr gluggakistunni. Ég geri það og hann leggst en líkar það ekki og vill fá bekkinn aftur upp í gluggakistu. Rúmlega sextugur karl sem lá við hliðina á okkur - rís þá upp við dogg og segir: Hvaða vesen er þetta á þér strákur, - ákveddu bara hvernig þú vilt hafa þetta í eitt skipti fyrir öll svo bróðir þinn þurfi ekki endalaust að vera að færa bekkinn fyrir þig.

Það sló spennuþrunginni þögn á alla nærstadda.
"Hvaða bróðir minn?" spurði drengurinn.
"Er þett' ekki bróðir þinn sem er með þér þarna?" spurði karlinn og nikkaði í áttina til mín.
"Nei þetta er mamma mín" sagði drengurinn.

Sólbaðsgestir héldu niðr´í sér andanum.
Sá gamli hikaði eitt augnablik en brölti svo á fætur og hélt orðalaust inn í búningsklefann án þess að líta til hægri eða vinstri.

Um leið og hann var kominn inn um dyrnar sprakk ég úr hlátri.
Sem betur fer fyrir aðra sólbaðsgesti sem þorðu loks - ekki bara að anda - heldur líka skellihlæja.

Fleiri gamlar sögur væntanlegar.

Góða helgi gott fólk.

Át off karakter.

Vissi að það er allt of langt síðan ég bloggaði síðast, - en rúmir 10 mánuðir, það nær náttla ekki nokkurri átt.

Það helsta sem hefur gerst á þessum mánuðum, er að hreyfiæðiði hefur tekið nýja stefnu.

Um miðjan júní fékk vinur minn mig með sér í kvöldgöngu í EilífsDAL. Þetta var liður í svokölluðum miðvikudagsgöngum Útivistar (held ég frekar en FÍ). Ég tók með mér FJALLgönguskóna þó ganga ætti í DAL. Eins gott- því hugmynd mín um DAL hafði verið rangur misskilningur. Við lögðum bílunum við dalsmynnið Eilífa og svo var lagt á brattann. Upp og niður endalausa hóla og hæðir á hraða hins þaulþjálfaða fjallgöngumanns. Og ég gat auðvitað ekki látið látið neinn bilbug á mér finna, þótt mér liði strax í fyrstu brekkunni eins og nú væri komið að hjartaáfallinu sem ég hætti við á aðventunni síðustu.

Morguninn eftir var vinstri öklinn verri en á fílamanninum, stokkbólginn, sár og aumur - og ég gat öngvan vegin gengið eðlilega.

En sumarið er tími hreyfingar og útivistar - og þá sitja hörkutól og hreyfibrjálæðingar ekki heima á sínum rassi. Hálfum mánuði eftir Eilífsdals-fjallgönguna viðraði að vísu illa til útivistar og skellti mín sér því í Tabata-tíma. Í millitíðinni hafði ég hjólað Vatnsleysuströndina, Fossvogs+Elliðaárdalinn og fleira skemmtilegt (ekkert mál að hjóla, þó maður geti ekki gengið ógrátandi milli húsa).

En morguninn eftir Tabata-tímann var hægri ökklinn orðinn ennþá verri en sá vinstri hafði verið eftir gönguna.
Svo nú varð ég að bakka hægt niður stigann til að komast í sjúkranuddið.

Til að gera langa sögu stutta, þá kom í ljós að ég er með slæma hásinabólgu. "Þetta hefur með aldur og álag að gera" sagði sérfræðingurinn. Ekkert verið að hlífa manni með óþarfa kurteisi. Þetta gerist semsagt hjá fólki sem komið er á minn aldur og ofbýður líkama sínum ennþá með sama álagi og þegar það var 18 ára. "Þetta á að lagast á 6-12 mánuðum, en þú átt aldrei eftir að geta boðið ökklunum upp á sama álag og þú gerðir áður" sagði sérfræðingurinn heiðarlegi.

"Þetta er gjörsamlega át off karakter!!" sagði vinkona mín - og ég var henni svo innilega sammála. Af hverju gat þetta ekki komið fyrir einhvern sem virkilega VILL liggja heima í sófa. Væ mí Lord, - ég sem VERÐ alltaf að vera eins og þeytispjald út um allar jarðir. Stakk mér á kaf í ærlega sjálfsvorkunn um skeið, en fékk svo samviskubit, því auðvitað er mér ekki nokkur vorkunn. Hélt reyndar að upphafsorð bókarinnar Víst kann Lotta að hjóla: Það er svo merkilegt með mig, að ég get næstum allt - ættu við um mig. En þó að lítillega hafi dregið úr þeirri getu, sit ég samt eftir með töluvert:

Ég get t.d. hjólað (nokkra kílómetra á jafnsléttu).

Svo hef ég ákveðið að gera sund að nýju reglulegu líkamsræktinni minni. Eftir að ég byrjaði í leikfimi fyrir 12 árum, fór ég bara í sund til að liggja í pottinum (helst í góðum félagsskap) og í gufubaði. Já ég veit, - dáldið svona eins og að fara í bíó og borða bara poppið (horfa ekki á myndina). En nú fer ég til að synda, er meira að segja komin með árskort í sundi.

Ein "típísk ég" sundferðarsaga svona í lokin:

Ég skammta mér oft mjög knappan tíma til að hjóla í sund, synda 800 metra, teygja aðeins í gufunni, hjóla heim (jú auðvitað hátta, sturta, klæða og allt það - látið ekki svona) og fá mér hádegismat áður en ég byrja að kenna. Einn daginn þegar ég kem að að Sundlaug Bestabæjar er hún lokuð vegna viðhalds. Ég ákveð að drífa mig í Sundlaug Seltjarnarness, en er bara búin að hjóla nokkra metra þegar ég átta mig á því að sundkort í Reykjavíkurlaugarnar gilda ekki á Seltjarnarnesi. Hundskamma sjálfa mig fyrir að hafa ekki tekið með mér neina greiðslumiðla - á meðan ég hjóla með hraði heim að sækja þá. "Fer samt í sund" tauta ég við sjálfa mig á leiðinni. "Ég skal ná þessu, ég sleppi gufunni og læt 500 metra duga því nú hjóla ég lengra". Hálf-hleyp upp stigann eftir peningum og æpi í hverri tröppu á niðurleið því ég gaf mér ekki tíma til að bakka. Ég var að verða komin að Nes-lauginni þegar ég mundi eftir því að ég er með sundkort frá þeim í augunum. Notaði ekki peningana sem ég fór heim til að sækja, horfði bara í einhvert tæki sem hleypti mér inn.

Meðan ég synti þessa 500 metra hafði ég miklar áhyggjur af því að nú yrði örugglega sprungið dekk á hjólinu þegar ég kæmi út. Sú var sem betur fer ekki raunin, þannig að ég náði að skella í mig smá hádegismat fyrir kennslu.

Lifið heil.

Um kristni, trú og kirkju

Eftirfarandi forystugrein eftir undirritaða birtist í hálfsársriti Óháða safnaðarins, sem borið var til safnaðarmeðlima í dag:

Skilgreining mín á Kristni, trú og kirkju er þessi: Ef þú trúir að til sé máttur þér æðri, sem getur jafnvel stjórnað lífi þínu betur en þú sjálfur, þá ertu trúaður. T.d. eru flestir 12 spora iðkendur trúaðir, þó sumir þeirra séu hvorki kirkjuræknir né skráðir í trúfélag. Trú hefur ekkert með trúarbrögð að gera. Ef þú leitast við að lifa á þann hátt sem Jesú Kristur boðaði með orðum sínum og gjörðum, þá ertu kristinn. Sú boðun gekk fyrst og síðast út á náungakærleika. Þeir sem sýna náunganum kærleika í orði og verki, eru því kristnir. Svo einfalt er nú það. Því miður er til fólk, bæði hér á landi og erlendis, sem hrópar hátt á torgum að það sé kristið, en hegðar sér í hrópandi andstöðu við það sem Kristur boðaði. Þau dæmi eru sorglega mörg og fæla allt of marga frá kristnum samfélögum. T.d. þegar Bush var endurkjörin forseti BNA. Þá voru fyrirsagnir fjölmiðla á þessa leið: Kristnin í heiminum hefur sigrað. Hvernig geta menn sem standa fyrir stríðsrekstri, morðum og pyntingum gefið út yfirlýsingar um Kristni. En hvað er þá kirkja? Kirkja er hvorki bygging né stofnun. Kirkja er hópur fólks sem kýs að rækta trúarlíf sitt í ákveðnu samfélagi. Mér hefur alltaf þótt vænt um íslensku þjóðkirkjuna. Hún hefur sannarlega gert margt gott fyrir einstaklinga og þjóðina. En því betur sem ég kynntist henni, sá ég hversu mikil stofnun hún er. Með ýmsum þeim göllum sem stofnanir hafa. Og það sem skipti mestu máli: Stofnun sem leggur meiri áherslu á gamlar hefðir en náungakærleika og fordómalausa virðingu fyrir manneskjum. Stofnun sem vill frekar láta satt kjurrt liggja en að taka heiðarlega á óþægilegum málum. Þess vegna kaus ég fyrir nokkrum árum að yfirgefa þá stofnun. Óháði söfnuðurinn lá beint við. Ég hafði þá um skeið verið virk í söfnuðinum, m.a. haldið utan um 12 spora starfið. Í kirkjuna okkar streymir fólk sem vill rækta anda sinn og bæta líf sitt með hversdagslegum hætti. Við erum svo heppin að hafa alþýðlegan prest sem laðar fólk að kirkjunni. Prest sem talar beint til fólks án þéringa og óþarfa rituals. Prest sem hlustar á alla með opnum kærleiksríkum huga og af virðingu. Í kirkjuna okkar er gott að koma.

Annáll ársins

Þó bloggfærslum hafi fækkað skammarlega í seinni tíð, get ég ekki látið hjá líða að rifja upp helstu atburði ársins nú á sjálfan gamlársdaginn.

Eins og sannri miðaldra konu sæmir er ég uppteknust af öllum gleðistundunum með afkomendum mínum og öðrum fjölskyldumeðlimum.

Og þar stendur upp úr gleðidagurinn mikli þegar heimasætan útskrifaðist sem stúdent frá MR. Ég á örugglega aldrei eftir að gleyma augnablikinu þegar rektor tilkynnti um dúx ársins.

Og ánægjustundirnar eru fleiri. Afkomendur mínir eru heimsins mestur gleðigjafar - og ég er svo stálheppin að þau vilja hitta mig oft og reglulega. Ég hef meira að segja fengið þann yngsta sendan "með frímerki" frá Ísafirði til að dvelja dögum saman í ömmuhúsi. Svo á ég eiginmann sem heldur ekki vatni yfir stórfengleikum mínum - og umber gallana mína með aðdáunarverðu jafnaðargeði.

Einn "lítill hlutur" kemur þó alltaf upp í hugann þegar ég hugsa um ánægjulegustu atburði ársins. Þið munið kannski eftir þessum litlu fölgrænu miðum sem við gátum fyllt út og sent til þeirra sem við höfðum tekið eða vildum taka okkur til fyrirmyndar. Ég fékk þannig miða. - Og tárast af gleði í hvert sinn sem ég hugsa um hann. Kannski af því að ég met sendandann einstaklega mikils - og gat alls ekki gefið mér það fyrirfram að viðkomandi liti á nokkurn hátt upp til mín. - Um leið er enginn ofar á blaði yfir þá sem ég gæti óskað mér að vera til fyrirmyndar.

Í maí fékk ég símtal frá gömlum góðum vini, sem kennir við Stóru-Vogaskóla. Hann tjáði mér að þar á bæ væri áhugi á að stofna vísi að tónlistarskóla innan grunnskólans ef rétta manneskjan fyndist. Og til að gera langa sögu stutta, þá fór ég í viðtal við skólayfirvöld og var ráðin á staðnum.

Mér líkar alveg óhemju vel í þessari nýju vinnu minni. Eitt af því ánægjulega er að fá að taka þátt í uppbyggingarstarfi á niðurskurðartímum. Alveg magnað að mæta einlægri jákvæðni og þakklæti þegar maður mætir með nýtt vinnuframlag á þannig tímum.

Nýja vinnan hafði þó einn óæskilegan fylgifisk. Mér fannst líka svo gaman á hinum vinnustaðnum, að ég tímdi ekki að skera hana niður nema að mjög takmörkuðu leyti. Var því í allt of mikilli vinnu nú á haustmisseri. Hélt mér væri það í lófa lagið af því ég er soddan reynslubolti. Hélt ég gæti nýtt mér reynsluna og þyrfti því ekki að vera með 100% kennsluundirbúning og þyrfti ekki að vera á útopnu í öllum kennslustundum.

- Sem var auðvitað algjör sjálfsblekking. Undirrituð er bara einu sinni þannig gerð að hún alltaf á útopnu - og nennir öngvu hálfkáki.

Því fór sem fór. Svo bregðast krosstré sem önnur tré - og undirrituð lennti á sjúkrahúsi á háannatíma, með sterkan grun um kransæðastíflu. Fór í hjartaþræðingu og allan pakkan, en útskrifaðist með díagnósu Saxa læknis; þú ert lélegur sjúklingur; aldrei neitt almennilegt að þér.

Kom út af Lsp í hjúts þakklætiskasti. Í mörg ár hef ég verið meðvituð um alla þá sem hafa komið frá lækni með bakflæðistöflur upp á vasann, en dáið úr kransæðastíflu stuttu seinna. Svo er ég að öllum líkindum með slæmt bakflæði, en af því að ég er í áhættuhópi vegna ættarfylgju, fæ ég þessa frábæru þjónustu, þar sem möguleikar á kransæðastíflu eru útilokaðir.

Þakklæti mitt beindist ekki síður að minni yndislegu fjölskyldu og vinum. Magnað að finna þessa einlægu og óeigingjörnu ást og umhyggjusemi.

Og ég tók þessa uppákomu sem viðvörun. Ég er greinilega orðin of gömul fyrir allt of mikla vinnu. Svo ég sagði upp á einum vinnustað og verð því í eðlilegu kennsluhlutfalli á vormisseri. Ætti því að hafa tíma og orku til að blogga oftar. 

Óska ykkur öllum gleðilegs árs og þakka fyrir allt og allt eins og maðurinn sagði.

Lifið heil.

Tuðað um velferðarkerfið

Sökum aldurs og erfða þarf ég að hafa mikið fyrir því að vera hraust. Það kostar mig bæði fjármagn og fyrirhöfn. En mér dettur ekki annað í hug. Ég hef fullan hug á að verða allra kellinga elst - dansandi og syngjandi af fullum krafti fram í háa elli. Og það geri ég ekki liggjandi uppi í sófa, gleypandi niðurgreidd lyf og ódýra ruslfæðu.

Fyrir 8 árum greindist ég með asma, - ofan í slitgigtina, háa kolesterolið og hina lífstílstengdu kvillana. Lífstíllinn var þó ekkert slæmur, bara þessi dæmigerði íslenski; að borða flest það sem mann langar í og hreyfa sig bara þegar maður nennir.

Lungnasérfræðingurinn sagði mér að asminn væri ekkert "bara", þ.e. ég væri ekki neðst á skallanum, en hann gæti þó versnað töluvert. Og að lykilatriðin í að láta hann ekki versna mikið væru tvö: Að taka reglulega eitt púst á hverjum morgni (4-6 púst á dag til að byrja með og þegar ég væri slæm!!!) og regluleg hreyfing. Ég tók að sjálfsögðu mark á lækninum, keypti mér árskort í leikfimi - og eftir nokkra mánaða hopp var ég komin niður í 1 púst á dag.

Þegar kom að því að endurnýja árskortið, hugsaði ég með mér: Tryggingastofnun er tilbúin að niðurgreiða 5 sinnum meiri lyf en ég tek, - af hverju í ósköpunum vill hún ekki niðurgreiða leikfimikortið mitt?!?!?!?!?!

Fyrir tæpum 4 árum hætti ég svo alveg að borða sykur - og gerði fleiri stórar breytingar á mataræði mínu. Sem er eina skýringin sem ég finn á þeirri staðreynd að fyrir hálfu ári hvarf asminn með öllu. Eitthvað sem átti ekki að geta gerst.

Hreyfingin og mataræðið gerir það líka að verkum að ég þarf ekki að taka nein lyf við slitgigtinni, háa kolesterolinu og öllu hinu (t.d. þunglyndi) sem væri virkilegt vandamál í mínu lífi, ef ég leggði ekki fé og fyrirhöfn í að halda mér hraustri. Ég gæti hæglega verið orðin óvinnufær og komin á örorku eins og allt of margir eru langt fyrir aldur fram.

Eina "lyfið" sem ég þarf að taka eru gleraugun. Ég hef frá barnsaldri verið haldin sjúkdómi sem heitir nærsýni á frekar háu stigi og er þar að auki núna komin með snert af aldurstengdri fjarsýni. Ég kemst því varla fram úr rúminu án gleraugna, alla vega er ég ófær um flest (óökufær, ógöngufær, óvinnufær o.s.frv.) án þeirra. Á fárra ára fresti þarf ég að kaupa mér nýjan "lyfjaskammt" upp á vel yfir hundrað þúsund krónur. Mér tekst ekki að lækna mig af nærsýninni með lífstílsbreytingum. Af hverju í ósköpunum vill tryggingastofnun ekki niðurgreiða gleraugun mín?!?!?!?!??!

Auðvitað er ég þakklát fyrir að vera ekki haldin alvarlegum sjúkdómi sem gera mig lyfjaháða og jafnvel óvinnufæra. Margir sem það eru, eiga bæði samúð mína og aðdáun. Er í mörgum tilfellum bráðduglegt fólk, sem skapaði sér ekki sjúkdóminn á nokkurn hátt. Og ég vildi ekki vera í þeirra sporum. En hinir eru líka allt of margir sem úða í sig niðurgreiddum lyfjum og þiggja jafnvel örorkubætur, en gætu verið hraust vinnandi fólk, með smá fyrirhöfn.

Svo ég hlýt að spyrja enn og aftur: Af hverju niðurgreiðir tryggingastofnun ekki heilbrigðar leiðir sem virka betur en efnafræðiundrin, - bæði fyrirbyggjandi og sem lækning (ekki bara hreyfingu, heldur líka t.d. sjúkranudd)? Og af hverju gerir hún upp á milli líkamshluta, þ.e. niðurgreiðir flest annað en tannviðgerðir fullorðinna og gleraugu?

Svo gæti ég líka tuðað um verðið á óunnum hollum fæðutegundum - versus verð á sætindajukki og ofurunninni óhollustu. En ég er bara búin að fá nóg af þessu leiðindatuði.

Farin að gera eitthvað skemmtilegra.

Góða helgi gott fólk. 

Ekki dauð úr öllum æðum

Hér á forsíðunni stendur að ég skrifi aðallega um eigin hegðun og hugsanir, sem eru ekki alltaf í takt við það þó-nokkuð-góða vit sem Guð gaf mér. Mikið rétt. Margar færslur eru til vitnis um það. Tökum bara t.d söguna af pottaplöntunni, sojamjólkurfernunni og því sem ég gleymdi á bílþakinu. Og ég hef haft lúmskt gaman af þessum skrifum, því ég er svo heppin að eiga auðvelt með að gera grín að seinheppninni og flumbruganginum í sjálfri mér.

Af hverju líður þá svona langt á milli bloggfærslna í seinni tíð? Hefur seinheppni mín og flumbrugangur verið á hröðu undanhaldi?

Ónei, því fer fjarri. Þvert á móti, þá eru öll þessi atvik mér svo töm, að mér finnast þau beinlínis hversdagsleg - og því ekki frásagnarverð.

Eins og til dæmis í gær, þegar ég fylgdi eins og hálfs árs ömmudrengnum í Ísafjarðarflugið. Í hliðinu þar sem brottfararspjöldin eru afhent, spurði ég starfsmanninn eins blíðlega og ég gat hvort ég mætti ekki halda á honum út í vél - og skilja hann þar eftir hjá vinkonu minni. "Því miður" sagði starfsmaðurinn, "ég má ekki hleypa neinum öðrum en farþegum hér í gegn".

Ég knúskyssti því drenginn einu sinni enn (sonur minn segist hafa átt í mesta basli með að þvo af honum patchouli-lyktina) og horfði á eftir honum í fangi vinkonu minnar. Bjó mig undir að fara til baka, en þreifaði fyrst eftir lyklunum í bleika veskinu sem hékk um hálsinn á mér.

Hva? - Öngvir lyklar? Bíddu nú við. Ég man að þegar ég kom út úr bílnum með barnið í fanginu, þá stakk ég lyklunum í framhólfið á  - úps!!! - það er ekkert framhólf á bleika veskinu. - Ég stakk lyklunum í framhólfið á litla bakpokanum sem drengurinn var með í handfarangri!!!

Lyklarnir!!!!! öskraði ég um leið og ég æddi með látum út á flugbrautina á eftir farþegunum. Starfsmaðurinn varð víst ansi ferkantaður í framan áður en hann rauk á eftir mér, í stað þess að klára að afgreiða farþegana.

En eins og ég segi; - svona atburðir eru ósköp hversdagslegir þegar ég á í hlut. Ég meira að segja náði að bjarga málum í tæka tíð. Það var aðeins meira vesen síðast þegar ég sendi drenginn frá mér. - Þá skildi ég greiðslukortaveskið eftir í bakpokanum hans - og var því algjörlega eins og þorskur á þurru landi uns ég hafði fengið það sent til baka í ábyrgðarpósti. 

En nú læt ég undan miklum þrýstingi og fjöldaáskorunum - og held áfram að blogga. Þangað til ég sé eitthvað frásagnarvert við mína daglegu hegðun og hugsanir, get ég bara sagt gamlar sögur.

Að vísu segir eiginmaðurinn, - sem er einn minna fjölmörgu aðdáenda, - að ég sé alltaf svo ótrúlega fyndinn að af nógu sé að taka. Honum finnst t.d. alltaf jafn fyndið þegar formálarnir að sögunum mínum verða svo langir að ég gleymi sögunni sem ég ætlaði að segja. En ég segi bara (í anda Þórbergs) að betri sé langur og góður formáli, en stutt og auðgleymanlegt meginmál.

Svo fannst honum mjög fyndið fyrir nokkrum dögum þegar ég bað hann að sjóða kartöflur kl 19.05, því ég ætlaði að koma heim af fundi kl. 19.25. Áður en ég fór á fundinn hafði ég útbúið þennan yndælis rétt sem var í ofninum meðan ég var á fundi. Ég gleymdi bara að kveikja á ofninum. Mér fannst þetta ekkert rosalega fyndið, því ég þurfti auðvitað að bjóða sambýlisfólki mínu að borða á veitingastað. - Sjálf orðin öskrandi af hungri kl 19.25.

Hins vegar er eiginmanninum alveg hætt að finnast það fyndið, þegar ég býð honum á veitingastað - og uppgötva svo í miðri máltíð (gerðist t.d. einu sinni eftir að við höfðum keyrt á Stokkseyri til að bora á Við fjöruborðið) að ég hafði gleymt að taka með mér gjaldmiðla.

Við erum þó sammála um það hjónin að sagan af Grýlukanilkaffinu er alveg týpísk ég. Síðustu 2 eða 3 aðventur hef ég verið í daglegu nautnakasti við neyslu þess drykkjar. Í janúar síðastliðnum, þegar varan hætti að fást í stórmarkaðnum og búin úr boxinu heima hjá mér, - varð ég verulega fúl út í sjálfa mig fyrir að hafa ekki keypt ca 10 pakka og fryst. Í síðustu viku var ég orðin spennt að bíða, - fann aðventuna nálgast - og leitaði að tegundinni í hverri stórmarkaðsferð. Árangurslaust. Ákvað loks að hafa samband við Kaffitár himself og spyrja hvenær varan kæmi á markað. "Það hefur aldrei farið af markaði" svaraði stúlkan í Bankastrætinu, "við seljum það allt árið. Svo þessa dagana þarf ekkert átak til að rífa sig á fætur. Ég flýti mér með morgunmatinn á meðan ég laga tvöfaldan skammt af þessum unaðsdrykk.

Kannski hefur minn ástkæri bara rétt fyrir sér. Kannski eru hugsanir mínar og hegðun alltaf til frásagnar. Ég er samt að hugsa um að skella á ykkur gömlum sögum - alla vega svona í bland.

Bíðið spennt. 

Þöggun.

Þegar frændi minn í Reykholti skrifaði í blöðin um skilyrðislausan trúnað presta við þá sem til þeirra leituðu, brást ég reið við og sagði að yfir engu kynferðisofbeldi mætti þegja, síst af öllu gagnvart börnum.

Og auðvitað stend ég fast á þeirri skoðun minni, þó ég geti að vissu leyti tekið undir skoðun þeirra sem segja að það sé skárra að perraglæponar opni sig við prest sem getur hugsanlega leitt hann frá sinni glæpaiðju, en að þeir (perrarnir) segi engum neitt af ótta við tilkynningaskylduna.

En mál málanna í dag snýst bara ekki um það. Ég leyfi mér að fullyrða að það gerist nokkurn vegin aldrei að einhver barnaperri komi til skrifta hjá presti.

Það sem gerist hins vegar allt allt of oft, bæði innan kirkjunnar og utan er þetta: 

Segjum að þú sért prestur, kennari, eða haldir með einhverjum hætti utan um æskulýðsmál (skátaforingi, forstöðumaður sumarbúða, íþróttafélags o.s.frv.). Þú færð ástæðu til að gruna einhvern í þinni kirkju eða skóla eða .... um að hafa farið yfir strikið í sambandi sínu við barn eða ungling.

Hvað gerirðu? Þú hugsar strax: Nei þetta er bara einhver ímyndun í mér, hann er bara svona elskulegur og almennilegur, nú eða þá svo spaugsamur.

Þú jafnvel heyrir á tal vinnufélaga þinna sem gorta sig af því hvernig þeir fara að því að komast upp í rúm hjá unglingsstúlkunum sem þeir hafa umsjón með. Og þú hugsar: Alltaf sama kallagrobbið í þessum strákum. Þeir ættu nú að passa sig að fara ekki yfir strikið í montinu og spaugseminni. Það gæti nú misskilist. Málið dautt.

Eða þá að stúlka á viðkvæmum ("ólöglegum") aldri kvartar undan ósiðlegri hegðun eða jafnvel kynferðislegri misnotkun af hendi félaga þíns. Þú þekkir félaga þinn af góðu einu saman og hugsar með þér: Meira hvað þessar stelpur geta dramatiserað. Reynir að róa stúlkuna og telja henni í trú um að upplifun hennar hafi verið verulega ýkt. 

Þar sem þú tekur ekki mark á stúlkunni, heyrir þú ekki frá henni frekar. Þú heldur því að málið sé dautt. Telur sjálfum þér í trú um að þetta hafi allt saman verið stormur í vatnsglasi - og engin ástæða til að hafa frekari áhyggjur.  

Svona dæmi eru alltaf að gerast út um allt því miður. Við viljum ekki trúa neinu slæmu upp á þá sem okkur líkar vel við. Það er miklu þægilegra að trúa því að menn séu saklausir og lífið sé gott. Það er erfitt að stíga út úr þægindahringnum og það krefst mikils hugrekkis. Þú getur hæglega átt það á hættu að verða úthrópaður af öllum á vinnustaðnum, vinahópnum eða fjölskyldunni.

Það er heldur ekki að ástæðulausu að þú átt erfitt með að "sakfella" vin þinn. Öll erum við bæði búin kostum og göllum, - og perrinn á sér mörg andlit. Getur hæglega komið vel fyrir og jafnvel verið hinn vænsti maður að flestu leyti. Auk þess þurfa gerendur ekki alltaf að vera perrar. Gerendur geta í sumum tilfellum verið hinir vænstu menn, sem átta sig ekki á mörkunum í samskiptum sínum við viðkvæmar sálir og fara því "óvart" yfir strikið.

Við eigum samt ekki að þegja!!

Nýlega var ég í veislu og sat milli ungrar fréttakonu og yndælis eldri borgara. Við fréttakonan vorum að tala um efni þessa pistils, - og þá hvíslar eldri borgarinn að mér: Vertu ekki að tala um ÞETTA við HANA. Hún fær nóg af þessum viðbjóði í vinnunni.

Það er akkúrat málið. Viðhorf eldri borgarans hefur allt of lengi verið ríkjandi. Við eigum að hlífa öllum við óþægindum. Hlífa gerendum og öllum þeim sem málið varðar eða varðar ekki (varðar það kannski okkur öll?). Mörgum okkar tekst jafnvel að telja sér í trú um að við hlífum þolendum með því að gera lítið - helst ekkert -  úr upplifun þeirra.

Ég fagna því að þessi mál eru komin upp á yfirborðið með þeim heiðarlega, einlæga, sannleiksleitandi hætti sem raun ber vitni. Ég dáist að þeim fórnarlömbum sem stigið hafa fram af gífurlegu hugrekki. Ég dáist líka að þeim kirkjunnar mönnum sem hafa sýnt máli þessu stuðning og iðrast þess að hafa ekki haft dáð og dug til að gera slíkt fyrr. Ég vona svo sannarlega að þeim eigi eftir að fjölga, bæði innan kirkju og utan.

Eitt að lokum: Gleymum því ekki, að vissulega koma upp mál, þar sem "fórnarlömb" dramatisera, ýkja, eða jafnvel ljúga upp á saklausa menn. Það hlýtur að vera skelfilegra en tárum taki að vera dæmdur saklaus, hvort sem það er af dómstólum og/eða almannarómi. Sannanir í þessum málum eru oft svo hræðilega erfiðar í báðar áttir. Látum það samt ekki hindra okkur í að sýna hugrekki og ganga fram fyrir skjöldu. Gerum það sem í okkar valdi stendur til að sannleikurinn megi koma í ljós.

Sannleikurinn og iðrunin eru af hinu góða fyrir alla. Líka fyrir gerandann.